{"id":247,"date":"2024-12-03T16:30:53","date_gmt":"2024-12-03T15:30:53","guid":{"rendered":"https:\/\/boeiboek.nl\/?page_id=247"},"modified":"2025-01-07T11:28:46","modified_gmt":"2025-01-07T10:28:46","slug":"workshop-leesbaar-schrijven","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/boeiboek.nl\/?page_id=247","title":{"rendered":"Workshop | leesbaar schrijven"},"content":{"rendered":"

Workshop | Leesbaar schrijven<\/h1>\n

Mensen lezen op verschillende taalniveaus. Taalniveau B2 is het Misset-ideaal. Vaak zit een Boerenleven-reportage of een kort nieuwsbericht op B2. Meestal zit een Boerderij-artikel op C1 of C2. De praktijk is dat een artikel na tekstredactie maximaal 1 niveau omhoog gaat.<\/p>\n

Taalniveau B1 is door het agrarische jargon in artikelen niet haalbaar, maar ook onwenselijk door de staccatostijl. De afwisseling van korte, middellange en lange zinnen maakt een artikel het leesbaarst.<\/p>\n

In deze workshop een overzicht van redactionele ingrepen die een tekst relatief eenvoudig leesbaar maken:<\/p>\n

    \n
  1. Zinslengte: kort, maar niet te kort<\/a><\/li>\n
  2. E\u00e9n mededeling per zin<\/a><\/li>\n
  3. Woordvolgorde maakt het verschil: begin de mededeling met de kern<\/a><\/li>\n
  4. Zet informatie bij elkaar die bij elkaar hoort: vermijd tangconstructies<\/a><\/li>\n
  5. Actief schrijven, maar niet altijd<\/a><\/li>\n
  6. Wees concreet<\/a><\/li>\n<\/ol>\n

    <\/h2>\n

    1. Zinslengte: kort, maar niet te kort<\/h2>\n

    Te veel korte zinnen maken een tekst onleesbaar. Lees maar:<\/p>\n

    Een goede zin is kort. Dat leest prettig. Gebruik weinig woorden. Dan blijft de zin kort. Gebruik ook weinig zinnen. Zo blijft de tekst kort. Dat leest lekker. De boodschap staat centraal. Schrijven is schrappen.<\/em> Je ervaart het zelf.<\/p>\n

    Een lange zin vraagt meer van de lezer en is ook ingewikkelder met bijzinnen en komma\u2019s.<\/p>\n

    Kern van dit verhaal:<\/strong>\u00a0beperk je tot \u00e9\u00e9n mededeling per zin en begin die mededeling met de kern.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
    Zinslengte<\/th>\nAantal woorden<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
    Korte zin<\/td>\n1 tot 7<\/td>\n<\/tr>\n
    Gemiddelde zinslengte<\/td>\n8 tot 17<\/td>\n<\/tr>\n
    Lange zin<\/td>\n17 of meer<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

    <\/h2>\n

     <\/p>\n

    2. E\u00e9n mededeling per zin<\/h2>\n

    Voorbeeld van een te lange zin:<\/strong> Vermeld op uw envelop in de linkerbovenhoek \u2018bezwaarschrift\u2019, onderteken uw bezwaarschrift en zorg dat deze voor 11 juli door ons is ontvangen.<\/p>\n

    E\u00e9n mededeling per zin:<\/strong> Stuur ons uw ondertekende bezwaarschrift v\u00f3\u00f3r 11 juli. Vermeld \u2018bezwaarschrift\u2019 op de envelop, in de linkerbovenhoek.<\/p>\n

    Mijd zoveel mogelijk de sauzijzenstructuur. Plak geen zinnen aan elkaar.<\/p>\n

    Voorbeeld sauzijzenstructuur:<\/strong> Er kan vijfmaal gebruik gemaakt worden van deze aanbieding en deze kan niet worden gebruikt voor aankopen van ebooks of pdf\u2019s, \u2018The Story of your DNA\u2019-boeken op 23andme.com, of worden gecombineerd met volumekortingen, bestellingen op maat, andere kortingscodes of cadeaubonnen, of gebruikt worden voor aanpassingen op eerdere bestellingen.<\/p>\n

    <\/h2>\n

     <\/p>\n

    3. Woordvolgorde maakt het verschil: begin de mededeling met de kern<\/h2>\n

    – Jan gaat op maandag op tijd naar zijn werk.
    \n– Op maandag gaat Jan op tijd naar zijn werk.<\/p>\n

    Bij de tweede zin denk je dat er iets is met die maandag, want er wordt niet gezegd dat Jan de andere dagen ook op tijd naar zijn werk gaat.<\/p>\n

    Nog een variant: – Naar zijn werk gaat Jan op maandag op tijd. Dus, Jan komt maandag op tijd op zijn werk en verder komt hij overal te laat.<\/p>\n

    Wat vooraan in de zin staat, krijgt nadruk. Het is blijkbaar belangrijk. De lezer vindt er verder niet zoveel van, die denkt dat de auteur weet wat hij wil en vooraan zet wat hij belangrijk vindt.<\/p>\n

    Goed voorbeeld:<\/strong> Een aantal investeerders heeft zich teruggetrokken. Dat komt door de onzekere economische situatie en de tegenvallende resultaten.<\/p>\n

    Beter voorbeeld, want in de actieve vorm:<\/strong> Een aantal investeerders trok zich terug. Dat komt door de onzekere economische situatie en de tegenvallende resultaten.<\/p>\n

    Slecht voorbeeld, de oorspronkelijke zin:<\/strong> Mede door de onzekere economische situatie en de tegenvallende resultaten, heeft een aantal investeerders zich teruggetrokken.<\/p>\n

     <\/p>\n

    Kern van dit verhaal:<\/strong> Beperk je tot \u00e9\u00e9n mededeling per zin en begin die mededeling met de kern.<\/p>\n

    <\/h2>\n

     <\/p>\n

    4. Zet informatie bij elkaar die bij elkaar hoort: vermijd tangconstructies<\/h2>\n

    Van een tangconstructie is geen waterdichte definitie. Als je een zin een tweede keer moet lezen, dan staat er te veel informatie tussen de bij elkaar horende delen.<\/p>\n

    Er zijn 3 soorten tangconstructies:<\/p>\n

    1. Scheidbare werkwoorden, plaatsvinden<\/em>: Vandaag vindt<\/em> op het hoofdkantoor de viering van de verjaardag van onze directeur, die dit weekend 61 is geworden, plaats<\/em>.<\/p>\n

    2. Hulpwerkwoorden, heeft gegeven<\/em>: Onze medewerker heeft<\/em> mij vanochtend zodra ik op kantoor aankwam de hand-out van de presentatie voor de investeerdersbijeenkomst gegeven<\/em>.<\/p>\n

    3. Lidwoord en bijbehorend zelfstandig naamwoord, de exemplaren<\/em>: De twintig geprinte, ingebonden en van een mapje voorziene exemplaren zien er goed uit.<\/p>\n

    Hier zie je drie variaties op een zin. De zin wordt steeds ingewikkelder:<\/p>\n